You are here

e-brief nr. 7

De zomer van 2018 zal de annalen van de Lage Landen ingaan als een van de warmste ooit, maar ook als de zomer van de vos. Was u een van de 40.000 mensen die de VOSSEN-expeditie in het land van Reynaert fietste? Indien niet, dan heeft u nog tien dagen de tijd (de weekends zijn uitverkocht). Wij sturen u graag eerst e-brief 2018-7 van het Reynaertgenootschap. Veel lees- en klikplezier.
 
1. VOSSEN SLUIT DE DEUREN OP 30 SEPTEMBER
Hét VOSSEN-exploot van de eenentwintigste eeuw sluit binnen enkele dagen de deuren. Wat zeker is, is dat het project niet verlengd wordt en dat alle kunstwerken en atlassen terug naar hun veilige bewaarplaatsen binnen de Phoebus Foundation worden gebracht. We ontvingen de hele zomer erg lovende reacties van bezoekers. Het Reynaertgenootschap hoopt dat het project tijdens de volgende zomers op een of andere manier een vervolg kan krijgen. U kunt enkele verslagen lezen van Jan de Putter op de site van Neerlandistiek.
https://www.neerlandistiek.nl/2018/08/op-expeditie-door-het-land-van-reynaert/ enhttps://www.neerlandistiek.nl/2018/09/onderweg-naar-kriekeputte/. Hilde Reyniers brengt verslag uit in de volgende Tiecelijn, die op 18 november in Sint-Niklaas wordt gepresenteerd.
 
2. GROOT REYNAERTPROJECT EN ENGELS-NEDERLANDSE CONTACTEN IN OXFORD
De Bodleian Libraries van de Universiteit van Oxford en de Universiteit van Bristol, in samenwerking met de in Oxford gevestigde educatieve instelling Flash of Splendour Arts en de Aardman animatiestudio’s, hebben subsidie van de National Lottery toegekend gekregen voor een project waarin het erfgoed van de Middelnederlandse Reynaert de Vos centraal staat. Het project zal leiden tot een tentoonstelling in de Bodleian Libraries, waarbij literatuur, film, theater en cultuur worden gecombineerd. De tentoonstelling en bijbehorende activiteiten in Oxford beginnen in de winter van 2020. De lokale bevolking in Oxford en Bristol maken deel uit van het project: kinderen van scholen voor speciaal onderwijs in de twee steden krijgen training van de Oscar-winnende makers van Wallace en Gromit enShaun the Sheep, Aardman, en zullen animatiefilms maken geïnspireerd door de avonturen van Reynaert. Het North Sea Crossings project zal Britse kinderen opnieuw kennis laten maken met Reynaert (wiens afstammelingen zoals Disney’s Robin Hood en Roald Dahl’s Fantastic Mr Fox alom bekend zijn), een voorbeeld van vele culturele producten van historische contacten tussen Nederlands- en Engelssprekenden. Het toegekende bedrag is £163.100 voor o.a. volgende projecten:
  • Een grote tentoonstelling in de Weston Library van de Bodleian Libraries vertelt het verhaal van Reynaert de Vos met behulp van de onovertroffen historische collecties van de Bodleian. De gratis tentoonstelling duurt zes maanden in de winter van 2020 en is interessant voor kinderen en volwassenen.
  • Een geïllustreerd boek, uitgegeven door Bodleian Library Publishing, zal de verhalen van Reynaert voor jonge kinderen opnieuw vertellen met nieuwe levendige illustraties. Een tentoonstellingsboek zal het rijke erfgoed van middeleeuwse en vroegmoderne Engels-Nederlandse contacten tot leven brengen voor oudere lezers.
  • Kinderen met speciale onderwijsbehoeften in Oxford en Bristol zullen worden getraind in animatie en filmmaken door Aardman, zodat ze hun eigen films kunnen maken, geïnspireerd door de avonturen van Reynaert.
  • Theatergezelschappen The Fabularium and Trouvère Medieval Minstrels zullen kindvriendelijke producties die zijn geïnspireerd door Reynaert ontwikkelen en uitvoeren.
Na de tentoonstelling zal Oxford in februari 2021 'Reinaert de Vos-week' vieren. Buurtbewoners zullen de faam van Reinaert de Vos kunnen ontdekken door middel van tentoonstellingen, evenementen, theatervoorstellingen, publicaties en activiteiten.

Het project is gebaseerd op onderzoek dat wordt uitgevoerd aan de Universiteit van Bristol, over het erfgoed van Engels-Nederlandse culturele relaties van de middeleeuwen en vroegmoderne tijd, zoals die werden beïnvloed door factoren zoals migratie, handel en politiek. Het project zal uitnodigend en toegankelijk zijn voor alle leeftijden en kennisniveaus. Het is belangrijk om dit onderzoek open te stellen voor nieuwe doelgroepen, inclusief kinderen en jongeren met diverse leerbehoeften, omdat dit onderzoekers nieuwe en onverwachte perspectieven op de historische bronnen kan bieden.

Professor Ad Putter, hoogleraar middeleeuwse letterkunde aan de Universiteit van Bristol en academische leider van het project: "Dit is een unieke kans om ons onderzoek over Engels-Nederlandse relaties te delen met de gemeenschap, het leven van kinderen te verrijken, en de deuren van onze universiteit te openen voor een nieuw publiek."

Het project zal de culturele uitwisseling die het viert ook voortzetten: Oxford heeft een stedenband met Leiden. De indrukwekkende bibliotheek van Leiden was een inspiratiebron voor Thomas Bodley, die de Bodleian Library van de Universiteit van Oxford stichtte. Ziehttp://oxford-leiden.org.uk/.
 
3. REYNAERTBEELD A. DAEMEN IN HULST BESTAAT 80 jaar
Het Hulsterse Reynaertbeeld van A. Daemen aan de Gentse Poort vierde op woensdag 12 september 2018 zijn tachtigste verjaardag. Burgemeester Jan-Frans Mulder van Hulst ging de jarige vos persoonlijk feliciteren. De jarige vos werd daarom die dag in het zonnetje gezet onder moeders paraplu. Naar aanleiding van de viering kreeg ondernemer Fernand Huts de nieuwe Reynaertlitho van de gemeente aangeboden als dank voor het VOSSEN-project, dat ook Hulst aandoet. Tijdens de zomermaanden verdubbelde het aantal bezoekers aan de toeristische dienst van Hulst (van meer dan 4000 tot bijna 9000).
Het Reynaertmonument werd in 1938 op de Houtmarkt onthuld. In 1949 verhuisde het naar haar huidige plaats, aan de entree van Hulst – naast de Gentse Poort. Het werd in 1949 verplaatst omdat de Houtmarkt destijds werd heringericht. Aan de Gentse Ppoort begroet de vos de bezoekers van Hulst sindsdien met veel allure. Wie meer over het beeld en Hulst als Reynaertgemeente wil weten verwijzen wij naar Het Land van Reynaert (Leuven, Davidsfonds, 1991) van Rik van Daele, Marcel Ryssen en Herman Heyse (https://www.dbnl.org/tekst/dael009land01_01/) en naar het tweede jaarboek van het Stijn Streuvelsgenootschap (R. van Daele – ‘Streuvels in het land van Reynaert’, p. 257 e.v.). Jan de Putter schreef naar aanleiding van deze verjaardag een nieuwe digitale bijdrage (http://www.neerlandistiek.nl/2018/09/een-standbeeld-komt-tot-leven/#more-27633).
 
4.  HET GELUIDSHUIS BRENGT REINAERT DE VOS
Op zondag 23 september wordt in Het Paleis in Antwerpen het hoorspel Reinaert de Vosvoorgesteld. Promotekst en cast laten het beste verhopen. ‘”Als dieren hun natuur niet volgen, moeten ze op de bladeren zitten. Behalve vissen, die kunnen niet zitten.” Zo luidt het bekende spreekwoord in het Waaslandse bos waar koning Nobel op zijn gammele troon zit. Hij heeft het niet gemakkelijk om de orde te handhaven bij de dieren, want Reinaert de vos zaait onrust en terreur. Fitness noch sudoku’s kunnen Bruin de beer en Tibeert de kater helpen in hun pogingen om Reinaert te dagvaarden. Enkel das Grimbaert slaagt erin hem uit zijn villa Malpertuus te halen, maar dan is het tuinhek helemaal van de dam. In dit veertiende, Gaia-onvriendelijke, Heerlijk Hoorspel** rammelt meester-pester Wouter Hendrickx met de beren-, wolven- en kattenpoten van Koen De Graeve, Filip Peeters en Günther Lesage. Mieke De Groote is de sterke leeuwin achter de sterke Herbert Flack, Gène Bervoets hangt zoals gewoonlijk het beest uit, Barbara Sarafian raaskalt juridisch, Joke De Bruyn en Liesa Van der Aa staan hun mannetje als moeder en wolvin. Warre Borgmans vertelt, bijgestaan door natuurexpert Luc Nuyens als Guido Van Plankendael. Zonder c. Niet op rijm, niet in het Middelnederlands, maar in het Dwaasnederlands van Het Geluidshuis.’ 
Vanaf 3 oktober in de boekhandel verkrijgbaar (24,95 EUR), via de app en opwww.geluidshuis.be. Een voorsmaakje op https://www.geluidshuisuitgeverij.com/product-page/reinaert-de-vos.

** De hoorspelen in deze reeks zijn gelaagde vertellingen, gebaseerd op bestaande sprookjes of bekende verhalen. Van Andersen en Grimm, over Jules Verne tot Shakespeare. Ze worden verteld, gespeeld en gezongen door Vlaanderens meest getalenteerde acteurs en zitten boordevol humor, liedjes en knotsgekke geluidseffecten. Ze zijn ideaal luistervertier voor thuis of onderweg en geschikt voor de hele familie, van 6 tot 106 jaar!
 
5. EMMA CREBOLDER LEEST POËZIE OP ZONDAGMORGEN OP  7 OKTOBER
Emma Crebolder, geboren net over de grens te Sint-Jansteen in Zeeuws-Vlaanderen in 1942, komt op zondag 7 oktober om 10.30 uur naar de Foyer van de Stadsschouwburg van Sint-Niklaas om haar poëzie te lezen. Na een verblijf van enkele jaren in Tanzania deed zij aan de universiteiten van Leiden en Keulen een studie Afrikaanse talen en Bantoeïstiek. Ze was de eerste officiële stadsdichter binnen het Nederlandse taalgebied, en wel in 1993 voor Venlo, de stad waar ze ook een literair café oprichtte. Haar geboortestreek heeft ook sporen in haar poëtisch werk nagelaten. Voor de bloemlezing Die Felle…, gedichten over vossen, en vooral voor haar eigen poëzie over dit onderwerp in de bundel Dansen met een vos uit 1998, werd ze in 2006 opgenomen in de Orde van de Vossenstaart. Zij zal enkele vossengedichten lezen.
Opsnuiven, haar meest recente bundel (2018), bevat gedichten over geur, herinneringen en verre oorden. In de woorden van recensent Mario Molengraaf “het meest bedwelmende boek van 2018”. Met Emma Crebolder ontvangen we een dichteres die “zo langzamerhand toe is aan een grote poëzieprijs” (Koen Eykhout). Gratis toegankelijk.
 
6. TUINDAGEN VAN BEERVELDE IN HET TEKEN VAN REYNAERT OP 13 EN 14 OKTOBER
De Tuindagen in het Park van Beervelde, een grafelijk kasteeldomein in het hart van de Oost-Vlaamse Bloemenstreek, zijn met haar 230 exposanten en meer dan 20.000 bezoekers een begrip geworden en een schatkamer voor de meest veeleisende plantenliefhebbers. De tuindagen van 12-13-14 oktober staan (omdat Lochristi voorzitter is van het Intergemeentelijk Project Het land van Reynaert) deze keer helemaal in het teken van Reynaert de vos. Dit ook omdat koning Nobel dit jaar besloten heeft in het kasteelpark (gelegen in de buurt van Hijfte) hof te houden. Op zaterdag en zondag wordt ‘Het verhaal van Reynaert de vos in 9 stappen’ verteld door vertellers en re-enactors. Op geregelde tijdstippen wordt het verhaal verteld en gespeeld. Op zaterdag vindt ook het slotevenement van het voorzitterschap van het IGP Land van Reynaert plaats. Op stand 620 zal de fototentoonstelling ‘Rossekoppen’ te zien zijn en je kunt er ook proeven van de wijnen van Wijndomein Nobel en van het Reynaertbier van de Proefbrouwerij uit Hijfte. De gemeente Lochristi richt een reynaerdiaanse belevenisruimte in.
 
7. VIJF REYNAERTBEELDEN IN ERE HERSTELD
In Belsele (‘onder eenen boem’) werden de vijf Reynaertbeelden die vroeger in het Green Center Delforge huisden en al enkele jaren op het pleintje aan het kruispunt van de Bergstraat en de Reinaertlaan stonden recent heropgefrist. Samen met de buurtbewoners werd er overlegd en kwam men tot een nieuw ontwerp. Uitgangspunten daarbij waren de betere zichtbaarheid van de vijf beelden en de functie van het pleintje als rustpunt en ontmoetingsplek met zit- en ‘babbelbanken’. De officiële opening van het vernieuwde pleintje vond plaats op 30 augustus. Volgend doel is de heropfrissing van de Reynaertbank van Belsele. Daar mag de bank van Hulsterlo-Nieuw-Namen, die onlangs een frisse look kreeg als voorbeeld dienen. Ook in Lochristi werd het Reynaertbeeld van Firmin de Vos prachtig gerestaureerd. Ons Reynaerterfgoed wordt in ere gehouden.
 
8. SAVE THE DATE – 18 NOVEMBER
Op zondag 18 november wordt in de Bib van Sint-Niklaas, Hendrik Heymanplein 3 Tiecelijn 31 voorgesteld. Gastspreker is professor Remco Sleiderink van de Universiteit Antwerpen. We zijn opnieuw trots op het nieuwe nummer met artikels van o.a. Frank Willaert, Wouter Haverhals, Georges de Schutter, Emmanuel Waegemans, Ad Putter en zijn collega’s Elisabeth van Houts, Sjoerd Levelt en Moreed Arbabzadah, en verder Peter Stöve en Piet van Bouchaute, allen auteurs die voor het eerst in Tiecelijn publiceren. Van beeldend kunstenaar Ronny Delrue verschijnt een reeks van twintig tekeningen (2017) bij het proefschrift van Rik van Daele uit 1994.
 
9.  UITSMIJTER
Onze leestip (met dank aan Willy Feliers). Het moeten niet altijd vossen en wolven zijn … Graag leggen wij een link naar de NRC en het nieuwe werk Foon van Marente de Moor met o.a. beren. https://www.nrc.nl/nieuws/2018/09/13/wat-je-van-een-beer-in-het-wild-kunt-leren-a1616403.