You are here

e-brief 2006 - Nr. 8

Beste Reynaertliefhebber,

 

0. INLEIDING

U blijft liever thuis tijdens de eerste kille novemberdagen? Dan hebben wij voor u enkele Reynaerdiaanse berichten bijeengesprokkeld. Indien u dit bericht nog vandaag (1 november) leest, begin dan met punt 7. Helaas moeten wij beginnen in de sfeer van deze dagen met het overlijden van Reynaertvertaler Paul van Keymeulen.

 

1. PAUL VAN KEYMEULEN OVERLEDEN

Op maandag 16 oktober 2006 overleed in zijn woning te 's-Gravenwezel onze goede vriend en Renartvertaler Paul van Keymeulen. Zaterdag 21 oktober werd afscheid van hem genomen in intieme familiekring, op zijn uitdrukkelijke wens. Paul van Keumeulen werd 86 (hij werd geboren op 3 februari 1920 te Erpe-Mere). Hij is totaal onverwacht van ons heengegaan. In het tweede Tiecelijn-nummer van de huidige jaargang staat een portret van de man die de hele Pléiade-editie van de Roman de Renart vertaalde. Voor zijn Reynaertverdiensten werd hij op 5 juni jongstleden opgenomen in de Orde van de Vossenstaart te Rupelmonde. Paul van Keymeulen was bezig aan de vertalingen van Le couronnement de Renart en Renart le Contrefait. Op zijn werktafel lag zijn Reynaertwerk uitgespreid. Van Keymeulens verdienste is nauwelijks te overschatten. Zijn vertalingen hebben de Franse Renarttraditie voor een groot publiek toegankelijk gemaakt en vormen ook voor Vlaamse en Nederlandse wetenschappers een eerste opstap naar de Oudfranse bronnen.

 

2. REYNAERTBEWERKER PAUL BIEGEL OVERLEDEN

Op zaterdag 21 oktober 2006 overleed de Nederlandse kinderboekenschrijver Paul Biegel op 81-jarige leeftijd. Biegel werd geboren op 25 maart 1925 in Bussum. Na een carrière als redacteur bij de AVRO-bode schreef hij in 1962 zijn eerste boek, De gouden gitaar. Sindsdien zijn er meer dan 60 boeken van hem verschenen. Biegels boeken werden vooral bevolkt met koningen, dwergen, feeën en rovers. Behalve schrijver van kinderboeken was Biegel ook vertaler van een aantal buitenlandse schrijvers. Hij ontving diverse prijzen en werd in 1999 Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Zijn bekendste boeken zijn De kleine kapitein en Nachtverhaal. In 1972 publiceerde hij een bijzonder knappe prozavertaling van het Reynaertverhaal: Reinaart de vos. Een eigentijdse bewerking door Paul Biegel bij Uitgeversmaatschappij Holland (te Haarlem).

 

3. DE HELDEN VAN FRITS VAN OOSTROM

In het NRC-Handelsblad van 24 oktober 2006 stond een interessante column van Elsbeth Etty naar aanleiding van de door Frits van Oostrom gepubliceerde canon van Nederland en de campagne 'trots op Nederland' van de CDA. De columniste schrijft terecht dat Van Oostroms literaire helden afkomstig waren uit gebieden buiten de huidige grenzen van Nederland. Bovendien waren vele van de literaire stoffen eerder Europees dan nationaal. Wezenlijk is Van Oostroms "diepe liefde voor de middeleeuwse Nederlandse literatuur". Naast Hadewijch geldt deze liefde vooral Maerlant en Willem. Hierover wordt meegedeeld: "Van Oostroms hoofdpersonen zijn wel erflaters van de Nederlandse cultuur, maar zij behoren tot de Europese canon." Nog een citaat, dat wij met de vzw Reynaertgenootschap delen en van waaruit ook onze interesse vertrekt: "De vos heeft door de eeuwen heen sympathie gewekt doordat hij 'dubieuze macht en schone schijn' van de heersende orde over de hekel haalt. Dat doet hij ook: de satire is dodelijk voor de zelfzuchtige hoge heren, genadeloos ontmaskert de vos hun hypocrisie en hun orde. Tegelijk is Reynaert de verpersoonlijking van haat, haat en nog eens haat, een perfide schurk, een ongelooflijk wrede sadist, die zijn slachtoffers gruwelijk mishandelt en zich 'uitleeft in het obscene'. Van Oostrom: 'Het dierenverhaal heeft blootgelegd hoe alle beschaving, van recht en hoofsheid, recht en stand, slechts een dun vernis blijkt, zodra de mensen ook maar het kleinste kansje zien op eigenbelang.' Dat zijn geen typisch Nederlandse eigenschappen; zoals alle grote literatuur is Vanden vos Reynaerde universeel."

4. NIEUWE REYNAERTPUBLICATIE MET UNIEKE PRENTEN

Bij uitgeverij Manteau verschijnt eind dit jaar een herdruk van de Reynaert II-bewerking van Henri van Daele (geen familie van de samensteller van dit e-zine) die in 1996 werd uitgegeven door uitgeverij Averbode Klassiekers Becht (Reinaart de vos. De felle met de rode baard, van Henri van Daele naar het werk van Willem, 'die Madoc maakte' met illustraties van Peter Vos). Wie reeds de eerste druk bezit, moet zich toch de tweede aanschaffen vanwege de mooie vormgeving en vooral vanwege de werkelijk prachtige kleurenillustraties van Klaas Verplancke (Zwevegem, 1964), één van Vlaanderens allerbeste illustratoren (zie www.klaas.be).

5. ALLE DIERE GROET ENDE CLEENE

Zopas verscheen in eigen beheer de houtsnedenreeks Alle die diere groet ende cleene van graficus Wim de Cock. Het tweemaal gevouwen omslag heeft voorop een houtsnede in groen. Vervolgens in het omslag zitten zeven losse bladen met telkens twee met de hand van de blokken gedrukte 'hoofdfiguren' uit het Reynaertverhaal op Van gelder-papier 225 gram met watermerk. Het formaat is oblong 21,5 x 24,5 cm. De oplage bestaat uit 40 Arabisch genummerde en gesigneerde exemplaren. Dit kunstig werk is te bestellen via antiquariaat Secundus, Notendijk 7 in 4583 SV Ter Hole (NL). De prijs voor snelle beslissers is 35 euro. Wilt u de map thuisgestuurd krijgen, dan moet u 6,50 euro bijtellen. Rabobank 33.04.16.723; voor België: 000-1616098-78.
E-mail: Secundus@zeelandnet.nl; website www.antiqbook.nl.

6. IGP LAND VAN REYNAERT VIERT TIENDE VERJAARDAG

Het programma van de viering 10 jaar Intergemeentelijk Project Het Land van Reynaert op vrijdagavond 8 december 2006 om 20 uur in de raadszaal van het gemeentehuis van Stekene is klaar. N.a.v. de viering zal de Reynaert-ex-libristentoonstelling van de vzw Reynaertgenootschap uit 1996 nog eens te zien zijn. Alle geïnteresseerden zijn van harte welkom op de feestzitting. Op het programma:
- verwelkoming door schepen Nicole van Duyse (Stekene), voorzitter IGP 2006
- toespraak door wethouder Paul Weemaes, eerste voorzitter IGP 1996-1997 (Hulst)
- toelichting van de exlibristentoonstelling Reynaert de vos in prent en exlibris door Jack van Peer, voorzitter Graphia
- gelegenheidstoespraak door Rik van Daele, vzw Reynaertgenootschap, Willem van Boudelo, de Reynaertauteur?
- slotwoord door burgemeester Stany de Rechter.
De ex-libristentoonstelling zal na de feestzitting te zien zijn in de gemeentelijke bibliotheek in de Stadionstraat 51 te Stekene, waar ze wordt aangevuld met een aantal boeken en ex-libris uit de collectie M. Nonneman.

 

7. UITSMIJTER: SUPER LAST MINUTE

Vanavond speelde Reynaert een (afsluitende) hoofdrol in het NOS-nieuws. Tijdens het Holland Animation Film Festival in Utrecht (1-5 november) wordt voor het eerst de gerestaureerde antisemitische film Van den vos Reynaerde (1941-1943) van de Nederlandse regisseur Egbert van Putten vertoond. Deze film, die nooit de zalen haalde (vermoed wordt wegens ideologisch te lauw), was volgens het nieuwsbericht de enige antisemitische film die ooit in opdracht van de NSB werd geproduceerd. Hij illustreert de uitspraak van Frits van Oostrom dat elke tijd de Reynaert krijgt die hij verdient. De film is geïnspireerd op het gelijknamige boek van de Nederlandse Vlaming Robert van Genechten, een jeugdvriend van Paul van Ostaijen (zie hiervoor het artikel in het boek Reinaerts streken van J.D. Janssens en Rik van Daele). De film werd gerestaureerd nadat het tweede, ontbrekende stuk vorig jaar werd teruggevonden. De 13 minuten durende film wordt vrijdagavond en zaterdagmiddag in Utrecht vertoond. Zie haff.awn.com. U kunt het nieuwsfragment bekijken via www.nederland1.nl.

 

8. TOT SLOT

Indien u deze nieuwsbrief niet verder wenst te ontvangen, is een eenvoudig mailtje voldoende.
Suggesties voor deze nieuwsbrief en Reynaertberichten via info@reynaertgenootschap.be
Heeft u reeds een e-kijkje genomen op www.landvanreynaert.com?

Samenstelling: Rik van Daele


Uitgever: Vzw Reynaertgenootschap
Nijverheidsstraat 32
9100 Sint-Niklaas
Tel en Fax: 03 777 90 15
www.reynaertgenootschap.be