You are here

e-brief 2009 - Nr. 4

0. INLEIDING

De Antwerpse boekenbeurs, het jaarlijkse hoogfeest van het boek in Vlaanderen, is vrijdagavond geopend. Wie goed zoekt, vindt er wellicht enkele Reynaerttitels. Niet op de boekenbeurs te vinden, want uitgegeven door een kleine vereniging zonder winstoogmerk en niet door een grote uitgeverij, is het tweede jaarboek van het Reynaertgenootschap. U kunt het komen afhalen in de bibliotheek van Sint-Niklaas op zondag 8 november. En nadien kunt u nog naar Antwerpen rijden of sporen om er ruim 60.000 titels te gaan bekijken. Indien u het jaarboek persoonlijk komt afhalen, besparen wij in elk geval op de portkosten en zijn wij een gesprek rijker.

1. VOORSTELLING TIECELIJN 22

Graag nodigen wij u uit op de officiële voorstelling van Tiecelijn 22, jaarboek 2 van het Reynaertgenootschap. Het wordt een zwaarlijvig jaarboek van 496 bladzijden met als centrale thema’s tricksterfiguren (o.a. Loki, Ulenspiegel, Reynaert, Anansi, Nasreddin Hodja, Peegie en Boorman) en satirische Reynaerttijdschriften. Voor de volledige inhoud, klik hier. Het jaarboek gaat verder in op het beeldend werk van Guido de Graeve, bevat gedichten van Peter Holvoet-Hanssen en Norbert de Beule, een In memoriam Chris Ferket en verder artikels, vertalingen van Marc Nieuwenhuis en een half dozijn recensies. Het besteedt ook aandacht aan recent werk van Wim Helsen en Hans Teeuwen. Lies van Gasse, dichteres en beeldend kunstenares, ontwierp een nieuwe omslag.
De voorstelling vindt plaats op zondag 8 november 2009 om 11 uur in de Stedelijke Openbare Bibliotheek van Sint-Niklaas, Hendrik Heymanplein 3, nabij de Grote Markt. Op het programma staan een causerie met plaatjes over Cuwaert de haas door Hans Rijns en voordracht door Marcel Ryssen. Na de presentatie biedt het Reynaertgenootschap u een glas aan. Graag verzoeken wij u uw komst te melden via e-mail (rik.vandaele@online.be) of telefonisch (00 32 (0)3 777 90 15), zodat wij uw jaarboek kunnen klaarleggen.

2. BERT DECORTE OVERLEDEN

De Vlaamse dichter Bert Decorte is vorige maand op 94-jarige leeftijd overleden. Hij debuteerde in 1937 met de vitalistische dichtbundel Germinal. Hij publiceerde tot 1995 bijna elk jaar een bundel, onder meer Een stillere dag, Aards gebedenboek en Kruis of munt. Decorte ontving in 1946 de Driejaarlijkse Staatsprijs voor poëzie, voor zijn bundel Refreinen. In dat jaar ging hij aan de slag bij de dienst Cultuur en Letteren op het ministerie van Onderwijs. Naast gedichten schreef Bert Decorte poëtische reisverhalen en essays. De schrijver werkte ook als vertaler (van o.a. Charles Baudelaire en François Villon) en als bewerker van oude verhalen, onder meer van Lazarillo de Tormes. In 1978 publiceerde hij bij Walter Soethoudt te Antwerpen een Reynaertbewerking. De tekst werd vervaardigd als basistekst voor een poppenspelreeks die door Marc Liebrecht werd gerealiseerd: Van den vos Reinaard. Televisiespel voor poppen in 9 taferelen. Omdichting: Bert Decorte. Drama- en Literaire Uitzendingen. In 1985 werd de tekst opnieuw gedrukt, nu met illustraties van Dolf De Rudder (Reinaard de Vos, Lokeren, Oelbrandt-Rinda, 1985, met een woord vooraf door Anton van Wilderode). De tekst beleefde ook een derde druk als: Bert Decorte, Jan Frans Willems: Reinaard de Vos – Reinaert de Vos, Mechelen, Coda Uitgevers, 1995 (Vlaamse Pockets Literair, 10-11) met illustraties van Wim de Cock. Bert Decorte werd in 1978 opgenomen in de Orde van de Vossenstaart. Bron: HC in: De papieren man, en: De bibliografie van de Nederlandstalige Reynaertbewerkingen van 1800 tot heden, vzw Reynaertgenootschap / Antiquariaat Secundus, 2004, nrs. 60-63.

3. NIEUWE ENGELSE REYNAERTVERTALING

Ruim 30 jaar na de vertaling van A.J. Barnouw (Reynard the Fox and Other Mediaeval Netherlands Secular Literature) is het Engels een nieuwe vertaling van Van den vos Reynaerde rijker. Reynaertspecialisten André Bouwman (conservator Westerse handschriften verbonden aan de Universiteitsbibliotheek Leiden) en Bart Besamusca (Universitair Hoofddocent Middelnederlandse Letterkunde aan de Universiteit Utrecht) publiceerden deze zomer Of Reynaert the Fox. Text and Facing Translation of the Middle Dutch Beast Epic Van den vos Reynaerde. Het fraaie boek werd uitgegeven door de Amsterdam University Press.
Het dertiende-eeuwse meesterwerk van de middeleeuwse Nederlandse letterkunde wordt samen met een moderne parallelvertaling uitgegeven. De hedendaagse vertaling, die in het Engels gesteld is om een zo groot mogelijk publiek te bereiken, volgt de middeleeuwse tekst op de voet. Een inleiding en literair-historische aantekeningen geven de lezer volop steun bij het begrijpen van het middeleeuwse werk. Het boek bevat tevens een glossarium op de volledige woordvoorraad en een beknopte introductie op het Middelnederlands. De tekst is naar het Engels vertaald door Thea Summerfield. Zij was tot januari 2007 docent Oud- en Middelengelse literatuur aan de Universiteit Utrecht. Tegenwoordig houdt zij zich bezig met middeleeuws literatuuronderzoek en vertaling. ISBN 978 90 8964 024 6, 368 p., paperback, 24,50 EUR

4. REYNAERT IN HET ESPERANTO

Door de opdringere overheersing van het Engels in West-Europa is het klankvolle Esperanto, een zeer geschikte taal voor poëzie, volgens de secretaris van het Limburgse Esperantogenootschap Pieter Jan Doumen, in de verdrukking gekomen. Prompt maakte Doumen een vertaling-bewerking in het Esperanto van Van den vos Reynaerde van Willem onder de titel Renardo Vulpo. Het boek werd uitgegeven door de Esperanto-Wereldvereniging (EWV), hoofdkantoor te Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam. De prijs van het verzorgde boekje met illustraties van Wilhelm von Kaulbach bedraagt 15 euro. Het kan besteld worden bij de EWV bij Ionel Onet, e-adres: ionel@co.uea.org. Wij proberen in Tiecelijn 23 een bespreking te publiceren.

5. Reynaert de vos. Het leven van een schijnheilige

Valt er nog iets nieuws te vertellen over Van den vos Reynaerde? René Broens vindt van wel. In de inleiding van zijn werk zegt de Reynaertauteur dat hij het heiligenleven van Reynaert zocht of liet zoeken. Reynaertonderzoekers wisten natuurlijk wel dat de beschrijving ‘vite’ (heiligenleven) ironisch was maar, vreemd genoeg, is geen van hen ingegaan op de uitnodiging van de auteur om zijn werk te lezen als het leven van een schijnheilige. René Broens wil laten zien hoe vruchtbaar en spannend het is om dat wel te doen. De Reynaertauteur neemt in zijn werk namelijk de vorm van bepaalde typen heiligenlevens over maar stopt er een totaal andere inhoud in, hij hergebruikt gemeenplaatsen uit heiligenlevens en zet die op hun kop en hij vertelt het verhaal van de heilige en het dier sluw anders. En die duivelskunstenaar doet dat allemaal om het verhaal te kunnen doen van de confrontatie tussen de schijnheilige vos, de duivelse Reynaert, en zijn schijnheilige tegenstanders.
René Broens werkt al vijf jaar aan zijn Reynaertproject. Dat project moet uitmonden in onder andere een getrouwe vertaling in jambische viervoeters, een doctoraat aan de universiteit van Utrecht bij professor Paul Wackers, een beeldroman met Marc Legendre en een solovoorstelling met Luc van den Bergh. De vertaling en de beeldroman verschijnen, als alles goed gaat, eind 2010 bij uitgeverij Atlas. In 2011 hoopt René Broens te promoveren en samen met Luc op de planken te staan met het leven van Reynaert, de demon met de grijze baard.
René Broens, Reynaertapostel en -onderzoeker. Info: rene.broens@telenet.be.

6. EEN NIEUWE REYNAERTSTUDIE

Uitkijken is het eveneens naar een zeer grondige studie van de Reynaert door emertius professor in de kernfysica en historicus Rudi Malfliet, die na een lange carrière in Groningen terugkeerde naar zijn geboortegrond en ging wonen op de gronden van de Boudeloabdij in Klein-Sinaai, bij Stekene. Zijn jarenlang speur- en studiewerk in historische documenten wordt verzameld in een historische studie die een mooi beeld geeft van Gent en omstreken in de dertiende eeuw. We krijgen een klare blik op de sterke Vlaamse abdijen, het onderwijssysteem enzovoort. Deze gedegen historische studie leidt uiteindelijk naar de Reynaertauteur… Het boek wordt in januari-februari 2010 gepubliceerd bij uitgeverij Garant (Antwerpen-Apeldoorn). Meer informatie ongetwijfeld in het volgende e-zine.

7. NIEUWE REYNAERTSITE

Rob de Ruiter maakte de voorbije jaren de studie: De vos heeft een staart, een grondig en intensief werk, met zorg gemaakt, dat consequent een aantal eigenzinnige stellingen over de Reynaert poneert. De studie is te lezen op www.vandenvosreynaerde.nl.

8. TOT SLOT: Grimbeert de das gestolen

In Sint-Gillis-Waas werd enkele weken geleden Grimbeert de das gestolen. De rest van Grimbeerts broeders bleef onaangeroerd. Het beeld stond samen met vier andere op sokkels aan de ingang van het gemeentepark, aan de rand van het nieuwe evenementenplein. Het beeld werd van de sokkel gerukt. Omdat het net kermis in het dorp was geweest, dachten de lokale bewindvoerders in eerste instantie aan een vandalenstreek van een of andere dronken feestvierder, maar een zoektocht in het park en de omgeving door de politie leverde niks op. Het beeld is dus wellicht toch bewust meegenomen. Het werd gemaakt door Albert de Smedt en in 1997 geschonken aan de gemeente. Samen met de beelden van Reynaert de vos, Bruin de beer, Tibert de kater en Isegrim de wolf vormden ze een beeldengroep die aanvankelijk in het gemeentepark stond. Tijdens de centrumwerken en de herinrichting van het gemeentepark waren ze tijdelijk weggenomen, maar recent kregen ze een nieuwe plaats bij de ingang van het park. Ondertussen werd de das teruggevonden op de wijk Het Kalf.
Bron: Het Nieuwsblad (GVDG, 12/09/09)


Uitschrijven kan via een mailtje info@reynaertgenootschap.be.
Suggesties eveneens via dit adres. 

Verwante sites:
http://www.tov.be/waasland/reynaert.aspx?id=76130
http://www.trickyreynaertenco.be
Categorie: